Zoo z Liberca odnawia zniszczony ekosystem w Indonezji. Na dnie morza sadzą trawy i przyklejają koralowce

Libereccy naukowcy sadzą morskie trawy i pomagają koralowcom. Na zachód od Sumatry, w Indonezji, naukowcy z Liberca wraz z terenowymi zoologami rozpoczęli sadzenie morskich traw na dnie morza. Starają się także wspierać odbudowę raf koralowych. W rejonie wyspy Bangkaru rozpoczęli nową działalność ochroniarską, której celem jest przywrócenie równowagi uszkodzonemu ekosystemowi morskiemu.

Założona podwodna szkółka koralowców

Region wyspy Bangkaru w Indonezji nie został wybrany przypadkowo. Ogród zoologiczny w Libercu od ponad dziesięciu lat angażuje się w ochronę bioróżnorodności tego obszaru.
Dotychczas działania koncentrowały się głównie na ratowaniu zagrożonych gatunków zwierząt oraz walce z kłusownictwem, jednak teraz działalność ochroniarska została rozszerzona o odbudowę ekosystemów morskich. Obecnie pod powierzchnią morza sadzone są trawy i ratowane koralowce.

Wyspa z unikalnym lasem i zagrożonymi gatunkami

„Wyspa Bangkaru nigdy nie była trwale zamieszkana. Znajduje się tam pierwotny las tropikalny, co czyni ją jednym z ostatnich miejsc tego rodzaju w całej Indonezji. Plaże wyspy stanowią ważne miejsce lęgowe żółwi morskich, a w tamtejszej dżungli przetrwała prawdopodobnie ostatnia zdolna do życia populacja szpaka niaskiego na świecie” – wyjaśnił dyrektor ogrodu zoologicznego w Libercu, David Nejedlo.

W przeszłości wyspa była poddawana ogromnej presji ze strony kłusowników. „Dzięki stałej obecności strażników na wyspie oraz ścisłej współpracy z lokalnymi społecznościami udało nam się powstrzymać działalność kłusowników. Nadal jednak problemem pozostaje pogarszający się stan ekosystemów morskich, od których zależą zagrożone gatunki” – dodał Nejedlo.

Ekosystemy morskie w Indonezji należą do najbogatszych na świecie, ale są jednocześnie poważnie zagrożone i tracą naturalną zdolność regeneracji. Oprócz zmian klimatycznych na ich degradację wpływa również zanieczyszczenie środowiska oraz nadmierne i nielegalne połowy, często z użyciem materiałów wybuchowych lub trucizn – najczęściej związków cyjankowych – które niszczą całe odcinki raf koralowych i łąk podwodnych.

Morskie trawy – „łąki” pod wodą

Morskie trawy tworzą tzw. podwodne „łąki” i należą do najbardziej produktywnych ekosystemów na Ziemi. Są niezbędne dla przyrody, ponieważ spełniają wiele kluczowych funkcji.
Stanowią schronienie i pożywienie dla diugoni, żółwi oraz wielu gatunków ryb i bezkręgowców. Ich korzenie i kłącza wzmacniają dno morskie, a przede wszystkim pochłaniają ogromne ilości węgla – nawet trzydzieści pięć razy szybciej niż tropikalne lasy deszczowe na tej samej powierzchni.

Sadzenie traw i przyklejanie połamanych koralowców

Libereccy naukowcy i terenowi pracownicy rozpoczęli monitoring występowania morskich traw już na początku roku, a obecnie przystąpili do sadzenia pierwszych setek sadzonek.
„Aby nie obciążać morza kolejnymi plastikami, których i tak jest w nim za dużo, do sadzenia używamy wyłącznie materiałów organicznych, takich jak woreczki kokosowe czy bambusowe podkładki. Ich produkcją zajmują się lokalne społeczności, które od początku włączamy w cały proces. W sadzeniu traw biorą nawet udział rybacy, dla których to alternatywne źródło dochodu” – wyjaśniła Adéla Hemelíková, kierowniczka działu ochrony przyrody i badań w Zoo Liberec.

Mieszkańcy pomagają również w ratowaniu koralowców, zbierając ich uszkodzone fragmenty z dna morza. Naukowcy, wyposażeni w maski i fajki, nurkują i przyklejają fragmenty do oczyszczonego podłoża przy użyciu specjalnego kleju akwarystycznego. Skuteczność jest bardzo wysoka – ponownie przyjmuje się nawet 95% fragmentów.

Pierwsze wyniki projektu mają być dostępne pod koniec listopada. Jeśli okaże się, że nasadzenia są skuteczne, działania zostaną rozszerzone na kolejne lokalizacje. Celem jest stworzenie podstaw do naturalnej regeneracji całego ekosystemu.